Limburgse begrotingen steunen steeds meer op burgers
Wie denkt dat gemeentepolitiek vooral draait rond lintjes knippen en parkeerbonnetjes uitschrijven, krijgt binnenkort een reality check. De nieuwe meerjarenplannen tonen dat Limburgse gemeenten zich opmaken voor een stevige financiële sprint en die wordt deels betaald door hun inwoners. Dat blijkt uit een grootschalig onderzoek, waarbij de VRT alle Vlaamse meerjarenplannen onder de loep nam.
Limburg telt… en rekent door
Bijna overal stijgen de inkomsten per inwoner fors. Niet met wat eurocenten, maar met bedragen die in sommige gemeenten richting +50 procent gaan. Het gaat om belastingen, tarieven, administratieve kosten,… alles wat via het lokaal bestuur passeert. Of eenvoudiger: de gemeentekas wordt voller, maar jouw portefeuille lichter.
Kinrooi op kop
De Limburgse kampioen stijgende inkomsten heet Kinrooi. Daar verwacht het bestuur tegen 2031 maar liefst 57 procent meer inkomsten per inwoner. Dat is geen indexsprongetje, dat is een financiële hink-stap-sprong.
Ook Hamont-Achel volgt stevig met +50 procent. In gemeenten als Wellen, Genk en Hasselt gaat het richting +35 procent.
Aan de andere kant van het spectrum vinden we gemeenten die de voet iets minder zwaar op het gaspedaal zetten. Tongeren-Borgloon (+17%) en Heers (+18%) behoren tot de voorzichtigste stijgers. Daar blijft de groei dichter bij wat inwoners nog als “aanvaardbaar” zouden kunnen beschouwen.
Het OCMW-effect
Een opvallende rode draad door Limburg: sociale uitgaven groeien sneller dan menig gemeenteraadslid lief is. De meest spectaculaire stijging staat op naam van Heers, waar de geraamde kosten voor sociale bijstand bijna verdrievoudigen (+168%). Ook Wellen en Nieuwerkerken zien hun sociale budget bijna verdubbelen.
Waarom? Gemeenten bereiden zich voor op een mogelijke toestroom van inwoners die hun weg naar het OCMW zullen vinden door veranderingen in werkloosheidsuitkeringen. Het is deels vooruitzien, deels voorzichtig begroten. En eerlijk gezegd ook een beetje koffiedik kijken. Maar één ding is duidelijk: sociale ondersteuning wordt een van de zwaarste posten op de Limburgse begrotingen.
De stille budgetvreter
Wie denkt dat gemeentepersoneel ‘enkel aan een loketje moet zitten’, onderschat de financiële impact. Personeelskosten stijgen in Limburg gemiddeld met 20 tot 40 procent.
Gemeenten als Bocholt, Wellen en Hamont-Achel zien hun personeelsbudget bijzonder sterk toenemen. Dat heeft te maken met indexeringen, vergrijzing, bijkomende dienstverlening en hogere verwachtingen van burgers.
Want ja, we willen snelle loketten, goed onderhoud, veiligheid, kinderopvang en dienstverlening. En dat kost… mensen. Veel mensen.
Waar gaat al dat geld eigenlijk naartoe?
Ondanks lokale verschillen zien we duidelijke patronen:
- Algemeen bestuur slorpt steeds grotere budgetten op
- Zorg en opvang wordt een absolute topprioriteit
- Veiligheid en activering krijgen meer middelen
- Opvallend: cultuur, mobiliteit en ruimtelijke ordening worden in sommige gemeenten net afgeremd of herverdeeld. De basics krijgen dus voorrang en de extra’s worden selectiever gefinancierd.
De Limburgse balans: investeren én incasseren
Wat uit alle plannen blijkt, is een zoektocht naar evenwicht. Gemeenten willen investeren - in veiligheid, sociale opvang, infrastructuur,... - maar botsen op stijgende kosten.
Het resultaat: burgers en bedrijven dragen een steeds groter deel van de lokale inkomsten. Vlaanderen breed gaat dat richting de helft van alle gemeentelijke inkomsten. Voor Limburg worden de lokale financiën zichtbaarder, tastbaarder en voelbaarder.
Tussen nu en 2031 zullen inwoners merken dat gemeentebeleid niet alleen draait om plannen en projecten, maar ook om de vraag wie de rekening betaalt. En hoeveel die rekening dan bedraagt.
