Nieuwbouw op dieptepunt: “We stevenen af op wooncrisis”
Nieuwbouw in België zit in het slop. In 2025 werden nog 42.278 vergunningen uitgereikt: het laagste aantal in meer dan twintig jaar. Volgens sectororganisatie Embuild is dat geen detail, maar een alarmsignaal. “Als de nieuwbouw stilvalt, komen we snel dichter bij een zware wooncrisis”, waarschuwt CEO Niko Demeester.
Minder bouwen, meer vraag
Terwijl bouwen moeilijker en duurder wordt, stijgt de vraag net. Tegen 2050 zijn er in België zo’n 900.000 extra woningen nodig. Dat komt door bevolkingsgroei, kleinere gezinnen en mensen die langer alleen blijven wonen.
Maar bouwen is vandaag voor veel gezinnen simpelweg niet meer haalbaar. De kosten zijn de voorbije vijf jaar met bijna 30 procent gestegen. Daarbovenop komt een stevige fiscale hap: meer dan de helft van de totale kost van een nieuwbouw gaat naar belastingen en heffingen. Concreet: op een woning van 350.000 euro verdwijnt bijna 59.000 euro naar btw alleen.
“Btw is de olifant in de kamer”
Volgens Embuild ligt daar ook een belangrijke sleutel. De organisatie pleit voor een btw-verlaging voor wie een eigen woning bouwt of koopt. “Om nieuwbouw betaalbaar te maken voor de gezinnen, pleiten we daarom voor een verlaagd btw-tarief van 6% voor de bouw en aankoop van de enige en eigen woning, en voor woningen die minstens vijftien jaar worden verhuurd.” Het idee: minder belasting, meer bouwprojecten, en zo de woningmarkt weer wat ademruimte geven.
'A perfect storm'
Alsof het nog niet moeilijk genoeg is, speelt ook de internationale context mee. Oplopende rentevoeten en geopolitieke onzekerheid zorgen ervoor dat gezinnen hun bouwplannen uitstellen. Combineer dat met strengere regels en complexere vergunningen, en je krijgt een sector die stilaan vastloopt.
En wat betekent dat lokaal?
Voor steden zoals Genk en andere Limburgse gemeenten is dit geen ver-van-mijn-bedshow. Minder nieuwbouw betekent op termijn meer druk op de bestaande woningmarkt: hogere prijzen, minder aanbod en langere wachttijden.
