Universiteiten vragen strengere mensenrechtenregels voor onderzoekssubsidies
Universiteiten uit verschillende Europese landen willen dat mensenrechten een grotere rol krijgen bij Europese onderzoekssubsidies. Rectorenorganisaties uit onder meer België, Nederland, Frankrijk en Spanje vragen de Europese Unie om strengere regels in te voeren voor het volgende onderzoeksprogramma van de EU. Dat meldt de Vlaamse Interuniversitaire Raad, VLIR.
Respect voor mensenrecht
Het gaat om het programma FP10, dat loopt van 2028 tot 2034 en miljarden euro’s investeert in onderzoek en innovatie. Universiteiten, bedrijven en onderzoekscentra kunnen via dat programma geld krijgen voor wetenschappelijke projecten.
Volgens de rectoren, onder wie UHasselt-rector Bernard Vanheusden, moeten organisaties die deelnemen aan zo’n programma duidelijk respect tonen voor mensenrechten. Als blijkt dat een organisatie betrokken is bij ernstige of systematische schendingen, zou ze volgens hen uit lopende projecten kunnen worden gezet en zelfs uitgesloten worden van het programma.
Horizon Europe
Vandaag bestaan er al regels rond ethiek in onderzoek binnen het huidige EU-programma Horizon Europe. Maar die regels focussen vooral op hoe onderzoek wordt uitgevoerd, niet zozeer op het gedrag van de organisaties zelf.
Europese Commissie controleert
De rectoren vragen daarom dat de Europese Commissie meer controle krijgt om organisaties tijdens hun deelname te screenen. Vergelijkbare maatregelen bestaan al wanneer bedrijven zich schuldig maken aan fraude of financieel misbruik. Volgens de universiteiten is het doel duidelijk: internationale samenwerking in onderzoek moet ook de waarden van de Europese Unie respecteren, zoals mensenrechten en fundamentele vrijheden.
