170 slachtoffers van seksueel geweld kregen gratis juridische bijstand
Het Zorgcentrum na Seksueel Geweld (ZSG) in Genk heeft sinds de start van een proefproject al 170 slachtoffers en hun naasten bijgestaan met gratis juridisch advies. Dat project werd in samenwerking met ZSG Genk en de Commissie Juridische Bijstand Limburg gelanceerd door Vlaams minister van Justitie Zuhal Demir (N-VA). "Slachtoffers verdienen dezelfde bescherming als daders," zegt Demir.
Sinds 21 mei 2024 krijgen slachtoffers niet enkel medische, psychologische en politionele bijstand, maar kunnen ze ook rekenen op gratis juridisch advies. "Verdachten van een misdrijf krijgen van bij hun eerste verhoor een advocaat naast zich. Slachtoffers daarentegen moeten het vaak alleen zien te redden, net op een moment dat ze met de moeilijkste vragen zitten. Dat is onrechtvaardig," zegt Vlaams minister van Justitie, Zuhal Demir.
170 slachtoffers en hun naasten geholpen
Sinds de start van het proefproject kregen al minstens 170 slachtoffers en hun familie juridische steun via de Commissie Juridische Bijstand (CJB) Limburg. In 2024 werden 44 vragen behandeld. In 2025 liep dat op tot 109 vragen, wat wijst op een duidelijke groei van het aantal slachtoffers dat de weg vindt naar juridisch advies. Voor dit jaar staat de voorlopige teller op minstens 17 vragen.
Die bijstand kan gaan om een eerste advies of om een doorverwijzing naar een gespecialiseerde instantie of advocaat voor verdere ondersteuning. Dat advies wordt geleverd door een poule van achttien specifiek opgeleide advocaten. Deze opleiding werd door minister Demir samen met de Orde van Vlaamse Balies georganiseerd.
"De cijfers tonen zwart op wit dat slachtoffers nood hebben aan laagdrempelig juridisch advies. Door de samenwerking met het ZSG krijgen zij nu sneller en beter antwoorden op hun vragen. We zijn vastberaden om dit aanbod verder uit te bouwen," zegt Kristof Hermans, voorzitter van CJB Limburg
De groep slachtoffers die beroep doet op dit aanbod is divers: een derde is minderjarig, maar er melden zich ook slachtoffers uit oudere leeftijdscategorieën. Zo is 43 procent tussen de 19 en 40 jaar oud. In de meeste gevallen gaat het om vrouwen (88 procent).
Proactieve aanpak werkt
In de eerste maanden van het project kwamen er amper enkele vragen per maand binnen. Dat veranderde vanaf september 2024, toen slachtoffers proactief de vraag kregen of ze gecontacteerd wilden worden door een advocaat.
Dat zorgde voor een sterke stijging in het aantal adviezen. Ook de mogelijkheid om een fysiek gesprek te hebben, speelt daarin een belangrijke rol. Het ZOL-ziekenhuis in Genk stelt hiervoor een lokaal ter beschikking, wat het opnieuw een stuk laagdrempeliger maakt voor slachtoffers.
Voor minister Demir is het glashelder dat het recht op een gratis advocaat vanaf het eerste verhoor broodnodig is.
Uitrol in andere regio’s ligt op tafel
Op basis van deze positieve resultaten wordt nu samen met de andere Commissies Juridische Bijstand bekeken hoe ook andere Zorgcentra dit gratis juridisch advies kunnen bieden. Demir onderzoekt momenteel hoe dezelfde dienstverlening ook in de Veilige Huizen aangeboden kan worden. Zo zet Vlaanderen een belangrijke stap om slachtoffers van seksueel geweld beter te beschermen en hen de juridische ondersteuning te bieden die zij verdienen.
