Minister Jo Brouns komt met pakket maatregelen om waterkwaliteit te verbeteren

Met het impulsprogramma '7 voor 27' zet Vlaams minister Jo Brouns nieuwe acties in gang om de waterkwaliteit tegen 2027 te verbeteren. Tegen dan krijgen 78 waterzuiveringsinstallaties extra fosforverwijdering en 11 installaties extra stikstofzuivering. 

De Vlaamse waterkwaliteit is de voorbije jaren al verbeterd, maar voldoet nog niet overal aan de Europese normen. Ook droogte en overstromingen blijven grote uitdagingen. Eind volgend jaar loopt de uitvoeringsperiode van het derde stroomgebiedbeheerplan af. Daarom wil de geplande maatregelen sneller laten verlopen. “We weten waar de waterkwaliteit achterblijft en welke inspanningen nodig zijn. Daar zetten we nu extra op in. We verbeteren de zuivering, nemen bedrijfslozingen onder de loep en sturen landbouwmaatregelen bij waar ze onvoldoende resultaat opleveren. Iedereen moet zijn deel doen”, zegt Brouns.

Brouns gaf de Coördinatencommissie Integraal Waterbeleid (CIW) de opdracht om tegen de zomer een impulsprogramma uit te werken. Zo zijn er zeven acties uitgeschreven om de waterkwaliteit te verbeteren. 

1. Meer ruimte voor levende waterlopen: Nog dit najaar lanceert Vlaanderen het programma Levend Water. Lokale waterloopbeheerders krijgen steun om projecten die klaar zijn voor uitvoering sneller te realiseren. Het gaat onder meer om beken opnieuw te laten kronkelen, natuurlijke oevers te herstellen, knelpunten voor vissen weg te werken en ondergrondse waterlopen weer open te leggen.


2. Meer fosfor en stikstof uit afvalwater: Aquafin voorziet tegen eind 2027 op 78 waterzuiveringsinstallaties bijkomende fosforverwijdering. Op 11 installaties komt extra zuivering om meer stikstof uit het afvalwater te halen. 


3. Prioritaire rioleringswerken sneller uitvoeren: Prioritaire rioleringsprojecten worden sneller uitgevoerd. Zo moeten noodzakelijke investeringen in riolering sneller op het terrein zichtbaar worden.


4. Gemeentelijke investeringen worden nauwgezetter opgevolgd: De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) volgt de gemeentelijke meerjarenplannen voor de uitbouw van de zuiveringsinfrastructuur nauwgezet op. Waar de uitvoering achterblijft, bekijkt de VMM samen met de betrokken rioolbeheerders welke bijsturing nodig is. Wanneer een gemeente minder dan 70% van de reductiedoelen dreigen te halen wordt er een remediëringstraject opgezet.


5. Vergunningen van 180 bedrijven onder de loep: Tegen eind 2027 worden de vergunningen van ongeveer 180 bedrijven met de grootste impact op de waterkwaliteit geëvalueerd. Daarbij wordt nagegaan of de vergunning voldoende bescherming biedt aan de waterloop waarin het bedrijf loost. Waar nodig wordt de vergunning bijgestuurd.


6. Gerichte landbouwmaatregelen: Waar de huidige maatregelen onvoldoende resultaat opleveren, worden bijsturingen voorbereid. De waterkwaliteitsmetingen van 2025 en 2026, wetenschappelijke inzichten, voorstellen van landbouwers en terreinbeheerders en het Mestrapport vormen daarvoor de basis.


7. 25 Lokale Blue Deals voor betere waterkwaliteit: Waterkwaliteit krijgt een prominente plaats in de Lokale Blue Deals, waarin partners samenwerken aan onder meer waterzekerheid, natuurherstel, landbouw en bodem. Het Steunpunt Lokale Blue Deals ziet erop toe dat de lokale actieplannen voldoende bijdragen aan de waterkwaliteitsdoelstellingen. De beslissing over de lokale Blue Deal-coalities zit in de eindfase.