Limburg: Heidi Rakels roept op tot hulp aan Oekraïne
Door Heidi Rakels
Diep in de nacht komen we in Oekraïne aan. Enkele uren later rijden we naar Lviv, in het westen van het land. Onderweg moeten we in een klein dorpje stoppen. Uit de verte klinkt muziek: traag, ingetogen, onuitsprekelijk droef, maar tegelijk prachtig. Het dringt door tot in je ziel.
Een begrafenisstoet voor een gesneuvelde soldaat trekt door de straat. Klokken luiden. Iedereen knielt langs de weg. Een man, een vader, een zoon heeft zijn leven gegeven om zijn familie, vrienden en land te beschermen tegen het kwaad. Voor ons is zo’n tafereel nauwelijks voorstelbaar. Voor hen is het de dagelijkse realiteit. Wij gaan straks weer naar huis, naar een land waar nog vrede, vrijheid en democratie zijn. Hij komt niet meer terug.
Eén dode is een drama
In Lviv bezoeken we de gedenkplaats voor de gesneuvelden: een heuvel met rijen graven. Op de graven wapperen vlaggen, bloeien gele en blauwe bloemen en staan foto’s van soldaten die in deze nietsontziende oorlog zijn omgekomen. Eén dode is een drama, duizenden doden zijn een cijfer. We kunnen het niet meer bevatten.
Maar het leven gaat door. Oekraïners wandelen door de prachtige stad. Ze lachen, gaan naar hun werk, gaan op café. Regelmatig is er luchtalarm. Sommigen gaan naar de schuilkelder, anderen lachen: “Not today.”
Elke morgen om negen uur valt alles even stil. Mensen blijven staan, auto’s stoppen, bestuurders stappen uit: één minuut stilte om de gesneuvelden te herdenken. Die samenhorigheid en dat respect doen iets met je.
“We zijn voorbereid. We redden ons wel”
We ontmoeten kinderen die na school leren drones te besturen, vijf dagen per week. Eén meisje is nog maar tien jaar oud. Ze geven ons een demonstratie met drones die door een hindernissenparcours vliegen. Sommigen spreken vloeiend Engels. Ze willen vooruit. Ik houd van mensen met zulke moed en veerkracht. Het is zo inspirerend. Na ruim tachtig jaar vrede in ons land lijken wij dat verleerd te zijn.
Als we Oekraïners vragen hoe het gaat, horen we telkens weer: “We are prepared. We will manage.” We zijn voorbereid. We redden ons wel. Hier praten we over oorlogsmoeheid. Bij de mensen die we daar ontmoeten, horen we geen bereidheid om op te geven, hoe zwaar het ook is.
Wat ze nu meemaken, is verschrikkelijk, maar een bezetting door Rusland is nog veel erger. Ze weten wat de Russen in het verleden in bezette gebieden hebben gedaan en nu in het oosten van Oekraïne doen: martelingen, verkrachtingen, kinderen die tot Russen worden opgevoed, mannen die gemobiliseerd worden om elders voor Rusland te gaan vechten.
Helpen wie de oorlog moet tegenhouden
Samen met Protect Ukraine brengen we beschermingsmateriaal voor soldaten naar Oekraïne. Bij ons hebben we de traditie om slachtoffers te helpen. Dat is goed, maar helaas nemen we daarmee de oorzaak van het probleem niet weg en blijven er slachtoffers vallen.
De soldaten zijn degenen die de Russische troepen kunnen tegenhouden. Het zijn vaak mensen zoals jij en ik, die gewone jobs, plannen en dromen hadden, maar ineens naar het front moesten. Mensen die misschien hun leven moeten geven om hun familie, hun vrijheid en hun democratie te beschermen.
Protect Ukraine is opgericht door onder anderen schrijver Jaap Scholten. Ook schrijver Tommy Wieringa zet zich in voor de organisatie. Sinds het begin van de grootschalige Russische invasie heeft Protect Ukraine een betrouwbaar netwerk opgebouwd. De organisatie brengt materiaal rechtstreeks naar brigades en medische hulpverleners aan het front, zonder tussenpersonen. Dat gaat van traumapakketten, helmen en scherfvesten tot hightechmateriaal zoals evacuatierobots.
Er zijn al tientallen hulpkonvooien vanuit Nederland vertrokken. Nu organiseren we ze ook vanuit België. Vorige week vertrok ons eerste Belgische konvooi met terreinwagens, ambulances, medisch materiaal en medische toestellen. De wagens worden ingezet om gewonde soldaten van het front naar stabilisatiepunten te brengen en van daaruit naar ziekenhuizen.
Door iets te ondernemen, krijg je opnieuw hoop
Hier in Limburg is het zeker niet perfect. Toch hebben we nog vrede, vrijheid en democratie. Maar die staan onder druk.
Stop met alleen verontwaardigd, moedeloos of angstig te zijn. Stop met minimaliseren en relativeren. Dit is geen complex conflict. Als Rusland stopt met vechten, is de oorlog voorbij. Als Oekraïne stopt met vechten, is Oekraïne voorbij.
Kom nu in actie: geef geld, verzamel medisch materiaal. We brengen het met Protect Ukraine naar Oekraïne. Door iets te ondernemen, krijg je opnieuw hoop. We zijn met 600 miljoen Europeanen. Als we samenwerken, kunnen we Oekraïne en onszelf beschermen tegen nog geen 150 miljoen Russen.
Poetin stopt niet met agressie als Oekraïne valt. Hoe meer hij naar het westen opschuift, hoe hoger de prijs die we zullen moeten betalen.
