50 vacatures in één dag: directeur Anca Wauters over crisis in gevangenissen
FOD Justitie zoekt in Limburg 50 cipiers en de belangstelling is erg groot. Na één dag hebben zich meer dan 100 kandidaten gemeld. Volgens Anca Wauters, directeur van de gevangenis in Hasselt, zal dat het probleem van de overbevolking in de gevangenissen niet oplossen. Ze vindt dat er een brede maatschappelijke discussie moet komen over hoe we met gedetineerden én hun herstel omgaan. "In sommige gevallen moeten minder zware straffen uitgesproken worden", klinkt het.
“De gevangenis is geen opslagplaats”, klonk het eerder deze week bij de top van het gevangeniswezen. In Hasselt vertaalt die uitspraak zich in harde cijfers. De inrichting, gebouwd voor 450 gedetineerden, telt vandaag ongeveer 650 mensen. Onder hen 37 grondslapers. Dat betekent structureel boven capaciteit werken, dag in dag uit. Extra handen zijn daarom geen bijkomstigheid, maar een noodzakelijke ingreep om het systeem overeind te houden.
“Deze vacatures zijn een grote ondersteuning.”
Meer mensen binnen dezelfde muren zorgt onvermijdelijk voor extra spanning. De druk is voelbaar in de leefafdelingen, tijdens activiteiten en in de dagelijkse begeleiding. De gevangenis probeert in te zetten op zinvolle dagbesteding, zoals werk- en tuinprojecten, maar wanneer de personeelsbezetting onder druk staat, komt die werking mee in het gedrang. Versterking moet dus niet alleen de veiligheid garanderen, maar ook de kwaliteit van het detentieleven bewaken.
“Zal zeker een impact hebben op de druk.”
Tegelijk plaatst Wauters de situatie in een breder kader. Ze erkent de inspanningen van de minister van Justitie Annelies Verlinden (cd&v) en van de leidinggevenden van het gevangeniswezen, maar benadrukt dat dit geen lokaal probleem is en ook geen louter operationele kwestie. De aanhoudende overbevolking vraagt, volgens haar, duidelijke politieke keuzes. In een verdeeld federaal landschap roept ze de verschillende partijen op om het dossier niet langer vooruit te schuiven, maar dringend aan te pakken.
“Kwestie die politiek behandeld moet worden.”
Wie echt iets wil veranderen, moet ook kijken naar de instroom, vindt Wauters. Lange en zware straffen vergroten de druk op een systeem dat al overloopt. Meer inzetten op begeleiding, differentiatie en kortere detentie waar mogelijk, kan volgens haar bijdragen aan zowel minder recidive als minder overbevolking. "De vijftig vacatures zijn een stap vooruit, maar geen structurele oplossing", aldus de gevangenisdirecteur.
“Voor mij is de oplossing minder en minder lang straffen.”
Dat er bijkomende aanwervingen zullen volgen, staat voor de directie vast. Maar zolang mensen op matrassen op de grond slapen en de capaciteit systematisch wordt overschreden, blijft de kern van het probleem onaangeroerd. Voor Wauters is het duidelijk: tijdelijke versterking helpt, maar de crisis vraagt een fundamentele aanpak. Één die de grondslapers wegwerkt en het systeem opnieuw werkbaar maakt voor personeel én gedetineerden.
