Opinie van de week: "AI redt je leven (letterlijk)"

AI verandert niet alleen hoe we werken
In ons werk voelen we de impact van AI bijna dagelijks. Alles kan sneller: teksten schrijven, data analyseren, klanten helpen.

In de gezondheidszorg is die snelheid niet alleen handig. Ze kan van levensbelang zijn. Een nieuw medicijn ontwikkelen duurt doorgaans meer dan tien jaar. Sommige ziekten worden pas ontdekt wanneer behandeling moeilijk wordt. En zorgverleners moeten grote hoeveelheden scans, testresultaten en medische kennis verwerken.

Net daar kan AI helpen. Het kan miljoenen mogelijkheden onderzoeken, subtiele patronen herkennen en waarschuwen vóór een patiënt zichtbaar achteruitgaat.

AI in de zorg is trouwens niet nieuw. Ziekenhuizen gebruiken al jaren slimme software om scans te helpen lezen of risico's in te schatten. Wat wel nieuw is, is hoeveel er plots mogelijk wordt. AI herkent niet langer alleen patronen in wat er al is, maar helpt ook zelf dingen ontwerpen die er nog niet waren. En daar wordt het pas echt straf.

Een medicijn ontwerpen met AI
Insilico Medicine gebruikte AI bij de ontwikkeling van een mogelijk medicijn tegen longfibrose, een ernstige ziekte waarbij de longen langzaam verlittekenen.

En met "AI gebruiken" bedoel ik niet dat er ergens een chatbot een onderzoeksverslag schreef.

Een AI-platform wees een veelbelovend doelwit voor de behandeling aan. Een ander hielp nieuwe moleculen te ontwerpen. Wetenschappers selecteerden en testten vervolgens de beste kandidaten.

Van de ontdekking van het doelwit tot de keuze van een eerste kandidaat duurde het ongeveer achttien maanden. Zo'n onderzoeksfase neemt normaal meerdere jaren in beslag.

In juli 2026 ging het medicijn naar fase III. De studie is gepland met 320 patiënten in 47 Chinese onderzoekscentra.

Of het medicijn echt werkt, moet nog blijken. Het kan dus nog mislukken. Maar het toont wel dat AI veel meer kan helpen ontwerpen dan een presentatie of een Facebookpost.
(Bronnen: Nature Biotechnology en Insilico Medicine)

Kanker opsporen vóór een tumor zichtbaar wordt
Onderzoekers van de Mayo Clinic ontwikkelden een AI-model dat op CT-scans zoekt naar kleine signalen van alvleesklierkanker.

Ze testten het op bijna 2.000 oude scans die oorspronkelijk normaal leken. Het model herkende 73% van de latere kankergevallen, mediaan zestien maanden vóór de diagnose en soms bijna drie jaar eerder. Dat was bijna dubbel zoveel als specialisten die dezelfde scans zonder AI bekeken.

Het systeem is nog niet klaar voor dagelijks gebruik. Verder onderzoek moet aantonen hoe goed het in de praktijk werkt. Maar bij een ziekte waarbij enkele maanden het verschil kunnen maken tussen behandelbaar en te laat, is dit bijzonder veelbelovend.
(Bron: Mayo Clinic)

En dit is nog maar het begin
AI wordt ook gebruikt om nieuwe antibiotica te ontwerpen tegen resistente bacteriën. AlphaFold voorspelt in minuten hoe eiwitten eruitzien, iets waar wetenschappers vroeger maanden of jaren aan werkten. En onderzoekers zetten diezelfde technologie nu in op ziektes waar we vandaag nog geen antwoord op hebben, van alzheimer tot infecties die niet meer op medicatie reageren.

Ik schrijf in mijn wekelijkse nieuwsbrief vooral over hoe AI onze bedrijven verandert. En dat is belangrijk. Maar als AI kanker vroeger kan zien of een verpleegkundige op tijd kan waarschuwen, dan voelt die snellere LinkedIn-post plots toch iets minder indrukwekkend.

AI brengt grote risico's met zich mee. Dat verhaal moeten we blijven vertellen. Maar er is ook deze kant.

En die kant kan levens redden.