Opinie van de week: "Wie tegelijk remt en gas geeft, blaast de motor op"
Het ene ratingbureau na het andere drukt België met de neus op de feiten: de ‘caisse’ is leeg. De kosten om de put te dempen worden alsmaar hoger en stijgen sneller dan onze economie kan bijbenen.
De context is ronduit alarmerend
Onze economie staat onder ongeziene druk. Geopolitieke spanningen verstoren handelsstromen en investeringen en doen prijzen stijgen. De industriële basis waarop onze welvaart decennialang rustte, brokkelt in snel tempo af en sinds kort delen ook de dienstenbedrijven in de klappen. De Europese economie krimpt voor het eerst in zestien maanden. Alsof dat nog niet volstaat, zorgt AI voor een fundamentele hertekening van businessmodellen, jobs en productiviteit. Kortom: de situatie is niet alleen zorgwekkend, ze is desastreus. En vraagt om een beleid dat keuzes durft maken.
België graaft dieper dan wie ook
Tegen die achtergrond is de toestand van de Belgische overheidsfinanciën ronduit zorgwekkend. De put is niet alleen diep, hij is dieper dan waar ook.
Alle hens aan dek dus zou je denken. Uitgaven beheersen. Verwachtingen temperen. Duidelijk maken dat meer handen uit te mouwen de enige weg is. Dat het met minder zal moeten. Want één ding staat vast: de belastingen verder verhogen is geen optie. Die zitten al aan een wurgende limiet die werken én investeren nu al ondermijnt. De belasting op arbeid is nergens hoger dan in België. Hierin zijn we al 25 jaar wereldkampioen. Bayern München is er niets tegen.
En toch: ballonnetjes voor nog meer uitgaven
Ik verslikte me dan ook – en nog niet een beetje – bij het horen van het nieuws deze ochtend. Terwijl alle lichten op rood staan, blijft het politieke debat draaien rond: wat kunnen we er nog bij geven?
We blijven maar verder graven aan onze al erg diepe put. Denken onze beleidmakers nu echt dat als ze maar lang en diep genoeg blijven graven, er wel licht aan het eind van de tunnel komt?
Meer uitgaven. Meer uitzonderingen. Meer kortingen. Minder werken. Het oplaten van allerlei gunstballonnetjes kan niet op.
Op één maandagochtend passeerde een hele stoet voorstellen: vraag naar forse uitbreiding van het familiaal verlof (de zoveelste al van het steeds maar uitdijende palet), de piloten die vinden dat zij wel vroeger op pensioen kunnen gaan, de brede 'verhoogde' tegemoetkoming die koste wat het kost (en dat is héél veel) moet behouden blijven in plaats van het fors te beperken (2,4 mio mensen blijken er nu recht op te hebben), de zoveelste reïncarnatie van de miljonairstaks, ... Allemaal op één ochtend.
En dan hebben we de contraproductieve nutteloze extra uitgaven voor de energiekorting nog maar net gehad.
Rem en gas tegelijk blaast de motor op
Het geld is op. We zouden fors op de rem moeten. De uitgaven moeten naar omlaag. Ook in onze sociale zekerheid, waar de overconsumptie meer dan genoeg kansen biedt. Het is te hopen dat veel van de ballonnetjes die alleen maar méér in plaats van minder beloven na het traditionele opbod van 1 mei snel weer leeglopen of doorprikt worden. Remmen lukt niet als je tegelijk gas blijft geven. En zeker niet op vijf meter van de muur.