Hasselt: Carien Neven over Rerum Novarum en middenveld
door Carien Neven, Provinciaal directeur beweging.net Limburg
Deze week vieren beweging.net en al haar partnerorganisaties opnieuw Rerum Novarum, het jaarlijkse feest van de christelijke arbeidersbeweging. Een moment om stil te staan bij wat generaties voor ons hebben opgebouwd: sociale zekerheid, degelijke arbeidsvoorwaarden, toegankelijke gezondheidszorg, kansen op onderwijs en een menswaardig bestaan voor iedereen. Maar tegelijk dringt zich een ongemakkelijke vraag op: wat valt er vandaag nog te vieren?
Groeiende onzekerheid
Want wie rondom zich kijkt, ziet vooral groeiende onzekerheid. Mensen maken zich zorgen over hun pensioen, betaalbaar wonen, de toegankelijkheid van zorg, de wachtlijsten in de jeugdhulp en kinderopvang, de stijgende druk in het onderwijs en de impact van voortdurende besparingen. Tegelijk lijken overheden almaar sneller te kiezen voor efficiëntie, schaalvergroting en controle, terwijl de menselijke maat verloren dreigt te gaan.
Verandering van tijdperk
We leven in een tijd van kanteling. De Nederlandse transitiedeskundige Jan Rotmans noemt het niet zomaar een tijdperk van verandering, maar een verandering van tijdperk. Dat voelen mensen elke dag. De samenleving wordt technischer, bureaucratischer en harder. Alles moet meetbaar, controleerbaar en rendabel zijn. Maar een samenleving bouw je niet alleen op cijfers en spreadsheets. Ze draait in de eerste plaats om mensen. En precies daar wringt vandaag het schoentje. Waar mensen nood hebben aan vertrouwen, botsen ze steeds vaker op wantrouwen. Waar ze warmte en aandacht zoeken, krijgen ze procedures en regels. Waar ze kwaliteit van leven willen, worden ze geconfronteerd met efficiëntiedenken. De mens dreigt verloren te lopen in systeemdenken.
Cement van onze samenleving
Dat maakt ook de systematische aanvallen op het middenveld zo onbegrijpelijk én gevaarlijk. Vakbonden, mutualiteiten, verenigingen en vrijwilligersorganisaties worden steeds vaker weggezet als overbodig of hinderlijk. Maar zij zijn net het cement van onze samenleving. Zij verdedigen gewone mensen, brengen mensen samen en zorgen ervoor dat niemand er alleen voor staat.
Middenveld is de oplossing
Het middenveld is géén probleem. Het middenveld is een deel van de oplossing. Elke dag opnieuw bewijzen duizenden vrijwilligers en organisaties dat solidariteit nog leeft. In buurten, verenigingen en projecten waar mensen elkaar ontmoeten, elkaar helpen en verantwoordelijkheid opnemen voor hun omgeving. Daar groeit verbondenheid. Daar ontstaat een warme samenleving. Want de mens is meer dan een individu dat alleen zijn eigen belangen nastreeft. We zijn sociale wezens. We hebben elkaar nodig. Niet “ieder voor zich”, maar samen verantwoordelijkheid dragen voor de samenleving waarin we willen leven.
Dat is ook vandaag nog altijd de essentie van Rerum Novarum.
Mensen centraal
Bij beweging.net blijven we daarom kiezen voor verbondenheid, menselijke waardigheid en solidariteit. Niet vanuit nostalgie naar het verleden, maar vanuit geloof in de toekomst. Een toekomst waarin mensen opnieuw centraal staan. Waarin vooruitgang niet alleen economisch wordt gemeten, maar ook in menselijkheid.
Bouwen aan een samenleving waarin iedereen meetelt
De grote wereldproblemen zullen we niet alleen oplossen. Maar in onze eigen buurten, steden en verenigingen kunnen we wel degelijk het verschil maken. Door mensen samen te brengen. Door zorg te dragen voor elkaar. Door te blijven bouwen aan een samenleving waarin iedereen meetelt.
Dat is misschien wel het belangrijkste wat we deze week te vieren hebben.
