Zonhoven: stoppen met gokken vraagt steun van omgeving
door Arne Nilis, Oprichter Beyond the Bet & Ervaringsdeskundige Gokverslaving
Stoppen met gokken vraagt dat je verantwoordelijkheid neemt. Voor je gedrag, voor je herstel en voor het vertrouwen dat beschadigd is. Dat weet ik uit eigen ervaring. Maar steeds vaker stel ik mezelf ook de vraag: welke verantwoordelijkheid neemt de omgeving waarin iemand probeert te stoppen?
De onzichtbare impact van gokproblemen
Ik ben gokvrij sinds 7 februari 2016. Vandaag begeleid ik via Beyond the Bet mensen met gokproblemen en hun naasten. Ik weet hoe ver de gevolgen kunnen reiken. Geld verliezen is één kant van het verhaal. Onrust, schaamte en beschadigd vertrouwen kunnen veel langer blijven hangen. Ook bij partners, ouders en kinderen.
Submerken en herkenning in de praktijk
In gesprekken met cliënten hoor ik het regelmatig: ze blijven overal herkenbare gokmerken tegenkomen, in stadions, op televisie, op straat. Ook jongeren tijdens preventiesessies geven aan dat ze nog constant gokreclame zien. Ze maken daarbij lang niet altijd het onderscheid tussen een gokoperator en een verwant sportmerk. Wat op papier een afzonderlijk platform is, ervaren zij in de praktijk gewoon als gokreclame. Het gaat om praktijkobservaties en geen representatieve meting, maar dit verdient wel degelijk een plek in dit debat.
Want precies daar wringt de schoen. We verwachten dat jongeren niet gaan gokken of iemand afstand neemt van gokken, terwijl de vertrouwde namen en reclame prominent zichtbaar blijven binnen de sport die ze zo graag volgen. Voor iemand in de vernieling van een verslaving is de technische nuance dat het om een 'nieuwssite' gaat volstrekt onbelangrijk; de merkherkenning blijft even hard binnenkomen.
Concrete voorbeelden genoeg en alomtegenwoordig, ook bij ons. Zo kondigde Circus Daily een shirtpartnerschap aan met Standard, en verbond Golden Palace News zich als hoofdpartner aan RAAL La Louvière. Een historisch precedent is U-Experts op het shirt van Club Brugge, destijds door de media omschreven als een submerk van Unibet. Hoewel al deze voorbeelden hun eigen achtergrond hebben, illustreren ze het onderliggende probleem messcherp.
De perceptie van het publiek versus redactionele vrijheid
Natuurlijk kan een commercieel platform onafhankelijke sportjournalistiek brengen. Ik beweer ook niet dat zulke sites illegaal zijn of gokverslavingen veroorzaken. Waar het mij om gaat is de merknaam: redactionele vrijheid verandert niets aan het gevoel dat zo'n merk bij het publiek oproept.
Daarom moeten we ook naar bekende figuren kijken die hun gezicht aan dit soort platforms verbinden en op hun beurt weer meer zichtbaarheid geven aan deze merknamen. Een sportinterview is niet automatisch gokreclame, maar wie zijn naam uitleent, mag wel stilstaan bij wat hij hiermee uitstraalt. Die verantwoordelijkheid wis je niet uit door te zeggen dat het puur om voetbal inhoud gaat.
Kennis, vertrouwen en de illusie van controle
De sportinformatie zelf verdient ook onze aandacht. Kennis geeft namelijk vertrouwen: je volgt ploegen, kent spelers uit je hoofd en leest elke analyse. Je hebt het gevoel dat je de sport echt doorgrondt. Het gevaar is alleen dat je vertrouwen in een voorspelling groter wordt dan de controle die je daadwerkelijk hebt.
Sportkennis helpt om kansen beter in te schatten, maar het maakt je niet automatisch een winstgevendere gokker. Je kunt de opstelling dromen, maar de wedstrijd beheers je nooit. Die illusie van controle moeten we bespreekbaar maken, zonder meteen te beweren dat deze platforms die illusie bewust creëren.
De cijfers spreken immers voor zich: het WK-rapport van de Kansspelcommissie toont een netto spelersverlies van 37,4 miljoen euro op WK-weddenschappen bij de vergunde aanbieders. Dat bewijst niet direct dat reclamebeperkingen falen, maar het laat wél zien dat we verder moeten kijken dan alleen de individuele keuzes van de gokker.
Een gedeelde verantwoordelijkheid voor alle betrokkenen
Niet alleen de gokker, de jongere of een bekende kop heeft hier verantwoordelijkheid voor. We moeten die verantwoordelijkheid als maatschappij opnemen, ook de overheid speelt daar een rol in.
Van de overheid verwacht ik duidelijke criteria en onafhankelijk onderzoek naar merkherkenning. Van gokbedrijven verwacht ik openheid over commerciële banden en terughoudendheid die verder gaat dan wat juridisch mogelijk blijft. Sportclubs, media en rolmodellen moeten bewust afwegen welke zichtbaarheid en geloofwaardigheid zij aan verwante merken geven.
De vrijwillige terughoudendheid rond submerkreclame die de Kansspelcommissie beschrijft, verdient erkenning. Laten we daarop voortbouwen en nagaan wat zulke afspraken daadwerkelijk veranderen. In herstel vragen we mensen moeilijke keuzes te maken. Diezelfde bereidheid verwacht ik van organisaties die hun omgeving mee vormgeven.
Maak commerciële banden zichtbaar, luister naar cliënten en jongeren en begrens merkzichtbaarheid waar bescherming dat vraagt. We kunnen iemand vragen verantwoordelijkheid te nemen voor zijn herstel. Dan moeten we samen ook verantwoordelijkheid nemen voor de omstandigheden waarin dat herstel moet lukken.
Arne Nilis is oprichter van Beyond the Bet.
BRONNEN:
Kansspelcommissie - WK-rapport
Circus Daily - shirtpartnerschap Standard
Circus Daily - redactioneel organigram
Golden Palace News - juridische vermeldingen
Golden Palace News - partnerschap RAAL
U-Experts - historische berichtgeving Nieuwsblad
Onderzoek - sportkennis en voetbalweddenschappen
