Opinie van de week: "Versterk wat werkt!"

door Chiel Sterckx, Mode Unie en UNIZO Retail

De Belgische moderetail staat onder druk, dat weet ondertussen iedereen. Dalend consumentenvertrouwen, geopolitieke onzekerheid en een steeds agressievere (online) concurrentie wegen zwaar op een sector die zorgt voor werkgelegenheid, gevulde steden en gemeenten, variatie in het aanbod en zoveel meer. In die context is het des te belangrijker dat we de spelregels die wél werken, bewaken en versterken. Solden zijn en blijven nog steeds een duidelijk afgebakend moment voor consumenten. Solden doen nu eenmaal nog steeds kopen. Maar solden gaan niet enkel over de consument, solden gaan ook over het bewaken van het gelijk speelveld tussen moderetailers, klein en groot. Niet moeten meegaan in altijd maar agressievere korting. Wel ruimte maken (letterlijk én financieel) voor de nieuwe collecties die eraan komen.

De recente commotie rond het arrest van de Raad van State - waarbij het gebruik van het woord ‘solden’ buiten de wettelijke periodes niet langer bestraft kan worden - werd al snel vertaald als het einde van de soldenwetgeving. Dat is een misvatting, gevoed door individuele reclamedoeleinden. Maar de essentie blijft overeind: verkopen met verlies mag nog steeds enkel in januari en juli. En net die regel vormt de ruggengraat van eerlijke concurrentie in ons land.

De kracht van solden zit immers niet alleen in regelgeving, maar in hun collectieve karakter. Het zijn momenten waarop de consument weet: nu is het tijd om mijn slag te slaan. Dat gedeelde verwachtingspatroon zorgt voor beweging in winkelstraten, voor extra omzet én voor beleving. Als we ‘solden’ het hele jaar door uitspreiden en uithollen tot een marketingterm zonder betekenis, verliezen we dat momentum. Dan rest enkel permanente prijsdruk, waarbij marges verdwijnen en transparantie voor de consument afneemt. Waardoor je enkel verliezers hebt.

Dat is geen theoretisch risico. In landen zonder duidelijke regels rond verkoop met verlies zien we een continue stroom aan kortingen. Dat lijkt aantrekkelijk voor de consument, maar leidt tot verwarring: wanneer is een korting écht? Tegelijk dwingt het handelaars en producenten om ofwel hogere basisprijzen te hanteren ofwel in te boeten in kwaliteit, werkomstandigheden (voor diezelfde consument die ook burger is) en meer om die voortdurende promoties te kunnen financieren. Het resultaat is een vicieuze cirkel waar niemand beter van wordt; noch ondernemer, noch klant. Verlies-verlies.

Retailers beseffen maar al te goed dat de term te pas en te onpas gebruikt kan worden en dat dat de uitholling van dat begrip betekent. Daarin meegaan zou betekenen dat ze in hun eigen vel snijden. De huidige goed geïnformeerde consument kan échte solden echt wel onderscheiden van de marketingtrucs.

Parallel daarmee is het cruciaal dat het beleid de concurrentie met internationale spelers eerlijker blijft maken. De invoering van de pakjestaks is op dat vlak een belangrijke stap. Lokale handelaars dragen vandaag disproportioneel bij aan de kosten van logistiek, infrastructuur en duurzaamheid, terwijl grote buitenlandse e-commerceplatformen vaak aan dezelfde verplichtingen ontsnappen. Dat structureel rechtzetten is noodzakelijk.

Maar laat ons tegelijk waakzaam blijven: de pakjestaks mag geen maatregel worden die de Belgische consument of ondernemer extra belast zonder het beoogde effect. Het doel moet helder zijn: een gelijk speelveld creëren zonder extra complexiteit.

De uitdagingen voor de retail zijn reëel. De systematische terugval in seizoensverkoop toont aan hoe kwetsbaar we zijn voor externe schokken. We kenden het afgelopen decennium opeenvolgend financiële, gezondheids-, logistieke en geopolitieke crisissen. Net daarom moeten we focussen op wat ons sterk maakt: nabijheid, service, expertise en een duidelijk verhaal naar de klant. Solden, correct toegepast, maken daar integraal deel van uit. Win-win.

Laat ons dus het hoofd koel houden. De regelgeving wordt helemaal niet afgeschaft, maar vraagt wel om verstandige interpretatie en verantwoordelijkheid van alle spelers. Als we de waarde van solden beschermen en tegelijk werken aan eerlijke concurrentie kunnen we onze sector weerbaarder maken en haar meerwaarde aan onze maatschappij laten zegevieren.

De toekomst van de Belgische retail ligt niet in een race naar de laagste prijs, maar in vertrouwen, duidelijkheid en kwaliteit. Daar moeten we samen voor blijven gaan.